وال پست چیست؟
وال پست (Wall Post) یک عنصر سازهای در ساختمان است که برای تقویت دیوارهای غیرسازهای (مانند دیوارهای داخلی و پیرامونی) و افزایش مقاومت آنها در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد استفاده میشود.
ویژگیها و کاربردهای وال پست:
تقویت دیوارها:
از ترکخوردگی و خرابی دیوارها در برابر لرزش و بارهای جانبی جلوگیری میکند.
اتصال مناسب به اسکلت سازه:
وال پست دیوارها را به قاب اصلی ساختمان (بتنی یا فلزی) متصل کرده و پایداری آنها را افزایش میدهد.
جلوگیری از ریزش دیوارها:
در هنگام زلزله، مانع از فروریختن دیوارها به دلیل نداشتن تکیهگاه کافی میشود.
استفاده در دیوارهای بلند:
معمولاً در دیوارهایی با طول بیش از ۴ متر یا ارتفاع بیش از ۳.۵ متر بهکار میرود.
انواع وال پست:
وال پستها بر اساس موقعیت و نحوه عملکردشان در ساختمان به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
1. وال پست عمودی
این نوع وال پست به صورت عمودی در دو طرف دیوار قرار میگیرد و به اسکلت ساختمان (ستونها یا تیرها) متصل میشود.
برای دیوارهای بلند یا دیوارهایی که در معرض نیروی جانبی زیادی قرار دارند، ضروری است.
معمولاً از ناودانی، قوطی، تیرآهن یا میلگردهای مهار شده ساخته میشود.
نحوه اجرا:
نصب ناودانی یا پروفیل فلزی در دو انتهای دیوار و اتصال آنها به سازه
قرار دادن میلگردهای مهاری درون شیارهای دیوار و مهار آنها با ملات یا دوغاب سیمانی
استفاده از صفحات فلزی و رول بولت برای اتصال بهتر به سازه
2. وال پست افقی
وال پست افقی در میان دیوار قرار گرفته و باعث کاهش لرزش و جلوگیری از ترکخوردگی دیوار در برابر نیروهای جانبی میشود.
در دیوارهایی که طول زیادی دارند (معمولاً بیش از ۴ متر)، از وال پست افقی در ارتفاعهای مختلف استفاده میشود.
این نوع وال پست به تیرها یا کف طبقات متصل شده و بار را به سازه منتقل میکند.
نحوه اجرا:
نصب ناودانی یا پروفیل در امتداد طول دیوار
جوشکاری یا اتصال مکانیکی آن به تیرهای سقف یا کف
استفاده از میلگردهای مهار برای استحکام بیشتر
انواع دیگر وال پست بر اساس متریال و نحوه اجرا :
وال پست فلزی (رایجترین نوع – ساخته شده از ناودانی، قوطی، تیرآهن یا میلگرد)
وال پست بتنی (برای سازههای بتنی، همراه با میلگردگذاری درون بتن)
وال پست مصالح بنایی (از آجر یا بلوکهای سیمانی همراه با میلگرد استفاده میشود، اما استحکام کمتری دارد)
کاربردهای وال پست در ساختمانسازی:
وال پست به عنوان یک عنصر تقویتی در دیوارهای غیرسازهای استفاده میشود و نقش مهمی در افزایش مقاومت و پایداری ساختمان دارد. در ادامه به مهمترین کاربردهای آن میپردازیم:
1. جلوگیری از تخریب دیوارها در زلزله
در هنگام وقوع زلزله، دیوارهای غیرسازهای (مانند دیوارهای داخلی و پیرامونی) به دلیل نداشتن اتصال کافی به اسکلت ساختمان، ممکن است تخریب شوند.
وال پست، دیوارها را به سازه اصلی متصل کرده و از ریزش آنها جلوگیری میکند.
2. افزایش مقاومت دیوارهای بلند و طویل
در دیوارهایی با ارتفاع بیش از ۳.۵ متر و طول بیش از ۴ متر، احتمال ترکخوردگی و شکستگی بیشتر است.
با اجرای وال پست عمودی و افقی، پایداری این دیوارها افزایش مییابد و از تغییر شکل آنها جلوگیری میشود.
3. جلوگیری از ترکخوردگی دیوارها
در اثر تغییرات دمایی، نشست ساختمان یا نیروهای جانبی، دیوارهای غیرمسلح دچار ترکخوردگی میشوند.
وال پست این ترکها را به حداقل میرساند و از شکستن دیوار جلوگیری میکند.
4. تقویت دیوارهای پیرامونی و داخلی
دیوارهای پیرامونی (مانند دیوارهای نما) و دیوارهای داخلی، نیاز به استحکام کافی دارند تا در برابر باد، فشار خاک و سایر نیروها پایدار بمانند.
وال پست با ایجاد نقاط اتکای بیشتر، دیوارها را تقویت کرده و مانع از تغییر شکل آنها میشود.
5. بهبود عملکرد دیوارهای غیرسازهای در برابر بارهای جانبی
دیوارهایی که تحت تأثیر بارهای جانبی مانند باد، زلزله و نشست ساختمان قرار دارند، بدون وال پست دچار ناپایداری و تخریب میشوند.
اجرای صحیح وال پست باعث انتقال این نیروها به اسکلت سازه و افزایش استحکام دیوار میشود.
6. کاهش خطر سقوط دیوارهای غیرسازهای
در ساختمانهایی که از دیوارهای جداکننده (پارتیشنها) استفاده میکنند، احتمال سقوط این دیوارها در هنگام زلزله بالاست.
وال پست، این دیوارها را مهار کرده و از سقوط آنها جلوگیری میکند.
7. کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری ساختمان
با اجرای وال پست، دیوارها دوام بیشتری پیدا کرده و نیاز به ترمیم و بازسازی آنها کاهش مییابد.
این امر باعث صرفهجویی در هزینههای نگهداری ساختمان در طولانیمدت میشود.
در نتیجه:
وال پست باعث افزایش استحکام، پایداری و دوام دیوارهای غیرسازهای میشود.
از ترکخوردگی، شکستگی و سقوط دیوارها در برابر زلزله، باد و سایر نیروهای جانبی جلوگیری میکند.
در دیوارهای بلند، دیوارهای پیرامونی و جداکنندههای داخلی کاربرد دارد.
اجرای وال پست مطابق با استانداردهای مهندسی ساختمان، ایمنی سازه را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
استفاده از وال پست، یک راهکار مؤثر برای افزایش ایمنی و کاهش خسارات ناشی از زلزله و سایر عوامل مخرب در ساختمانها است.
نحوه اجرای وال پست در ساختمانسازی :
اجرای صحیح وال پست باعث افزایش استحکام دیوارهای غیرسازهای و جلوگیری از تخریب آنها در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد میشود. اجرای آن به روشهای مختلفی انجام میشود که در ادامه به آنها میپردازیم.
مراحل کلی اجرای وال پست:
1. تعیین محل اجرای وال پست
- ابتدا با توجه به نقشههای سازهای و معماری، موقعیت دقیق وال پستها مشخص میشود.
- وال پست در دو انتهای دیوارهای بلند و همچنین در فواصل مشخص در طول دیوار اجرا میشود.
- در دیوارهای با ارتفاع زیاد، علاوه بر وال پست عمودی، از وال پست افقی نیز استفاده میشود.
2. انتخاب نوع وال پست (عمودی یا افقی)
- وال پست عمودی: در دو انتهای دیوار یا در فواصل مشخص در طول دیوار نصب شده و به تیرها یا ستونهای سازهای متصل میشود.
- وال پست افقی: در ارتفاعهای مختلف دیوار اجرا شده و به سقف یا تیرهای افقی متصل میشود.
3. اجرای وال پست فلزی
معمولاً برای وال پست فلزی از ناودانی (UPN)، قوطی، تیرآهن یا نبشی استفاده میشود.
مراحل اجرای آن به این صورت است:
1. برش و آمادهسازی پروفیل فلزی با اندازههای مورد نیاز.
2.نصب ناودانی یا قوطی فلزی در دو طرف دیوار (برای وال پست عمودی).
3. جوشکاری یا اتصال با رول بولت به ستونها، تیرها یا سقف برای تثبیت بهتر.
4. در صورت نیاز، میلگردهای مهاری در داخل شیارهای دیوار قرار داده میشوند.
5. دیوارکشی در بین پروفیلهای نصبشده و پر کردن فواصل با ملات سیمانی.
4. اجرای وال پست بتنی (در ساختمانهای بتنی)
در برخی موارد، وال پست بهصورت بتنی مسلح با میلگردگذاری داخلی اجرا میشود.
مراحل اجرای آن شامل موارد زیر است:
1. ایجاد شیارهای مناسب در دیوار برای جایگذاری میلگردهای وال پست.
2.نصب میلگردهای افقی و عمودی و مهار آنها در ستون یا تیر.
3. قالببندی و بتنریزی درون وال پست.
5. اتصال وال پست به دیوار با گیرههای فلزی یا ملات مناسب.
5. مهار دیوار به وال پست (دوختن دیوار به وال پست)
- بعد از نصب وال پست، برای اطمینان از یکپارچگی دیوار و وال پست، از میلگردهای دوخت دیوار استفاده میشود.
- این میلگردها معمولاً بهصورت افقی یا ضربدری در داخل دیوار قرار میگیرند و به وال پست جوش داده یا با رول بولت محکم میشوند.
- سپس روی آنها با ملات سیمانی پوشانده میشود تا یکپارچگی دیوار حفظ شود.
نکات مهم در اجرای وال پست :
- وال پست باید به سازه اصلی (ستون، تیر یا سقف) محکم متصل شود.
- اتصال وال پست به دیوار باید با میلگردهای مهاری، جوشکاری یا رول بولت تقویت شود.
- در دیوارهای بلند و طویل، استفاده از ترکیب وال پست افقی و عمودی ضروری است.
- در ساختمانهای بتنی و فلزی، نوع و نحوه اتصال وال پست متفاوت است و باید مطابق با نقشههای سازهای اجرا شود.